Ekoizpen eta kontsumo jasangarria

Site: INGURUGELA-Ceida Ingurumen Hezkuntzarako Zerbitzua
Course: -EA 2030eko Ikastetxeen sarea
Book: Ekoizpen eta kontsumo jasangarria
Printed by: Guest user
Date: Wednesday, 26 January 2022, 4:10 PM

Description

EA21ean Ekoizpen eta Kontsumo Jasangarria lantzeko materialak

2. SENSIBILIZAZIOA

EKOIZPEN  ETA  KONTSUMO  JASANGARRIA 


Nazio Batuek 2015ean onartu zuten 2030 Garapen Jasangarrirako Agendaren 12. Helburua:

Ekoizpen eta Kontsumo arduratsurako moduak bermatzea

-Baliabideen eta energiaren erabilpen eraginkorra bultzatzea

- Ingurumena kaltetuko ez duten azpiegiturak eraikitzea

- Oinarrizko zerbitzuetarako sarbidea hobetzea

- Lanpostu ekologikoak sortzea, zuzentasunez ordainduak eta lan baldintza egokietan.

________________________________________________________________________________________________________________________________________

Sentsibilizazio fasea zertan datza? ¿En qué consiste la fase de sensibilización?

AURKEZPENAK

PRESENTACIONES

Ikasleentzat:

Para el alumnado:

Irakaslegoarentzat:

Profesorado:

IHITZA ALDIZKARIA:

REVISTA IHITZA:

IPUINAK

CUENTOS

  • Egun normal bat amonaren etxean
  • Izurdearen bidaia.
  • Munstroak eta lagunak.
  • Non ete da txori herria.
  • Zubi misteriotsuan
  • Solas egiteko ipuinak. Ingurumen iraunkortasuna
  • Zintzo-mintzo: ingurumen hezkuntza.
  • Aixe adina.
  • Hizkuntz ezberdinetako ipuinak. Europear Komisioa - Ingurumen Saila

 

 

4. KOMUNIKAZIOA ETA EBALUAZIOA

KOMUNIKAZIOA

Komunikazioaren asmoa da Eskolako Agenda 21en ibilbidea eta emaitzak ezagutzera ematea eta hezkuntza-komunitateko kide guztiengana iristea. Horretarako, oso egokia da hasiera-hasieratik zehaztea zer komunikatu nahi den; adibidez, eskolako eta herriko diagnostikoaren ondorioak, ekintza-planaren ildo nagusiak, hartutako konpromisoak eta egindako proposamenak, ebaluazioaren emaitzak eta hurrengo ikasturterako aurreproiektua.

Proiektuaren hedapenerako eta komunikaziorako zenbait era:

Txoko Berdea.
Eskolako Agenda 21en eguna.

Iraunkortasunari buruzko aldizkaria edo triptikoa: proiektuaren garapenari buruzko informazioa (diagnostikoa, ekintzak, ebaluazioa…) eta iraunkortasunarekin zerikusia duten gaien aurkezpena (berriak, artikuluak, iritziak…).

Ikastetxeko komunikabideak erabiltzea (ikastetxeko urtekaria eta aldizkaria, web-orria, blog-a, irratia, intraneta…).

Tokiko komunikabidetan parte-hartzea (prentsa, irratia, telebista, aldizkaria...).

Landutako gaiari buruzko erakusketak.
Hitzaldiak, mahainguruak eta antzerkiak.

Komunikazioan garrantzi berezia dute udal-ordezkarien aurrean egiten diren Foroek, Eskolen Udal Foroek hain zuzen. Izan ere, topaleku hauetan ikasleak protagonista nagusiak dira, udalerriko ikastetxeen arteko lankidetza sustatzen da, udal-ordezkarien aurrean aurkezpena egitean, udalerriarekiko lotura indartzen da eta egingarriak diren proposamenei gauzatzeko bidea irekitzen zaie. Modu horretan ixten da Eskolako Agenda 21en eta haren oinarria den Tokiko Agenda 21en arteko lokarriaren zikloa.

Ikasleen komunikazioak ebaluaziorako erabil daitezke. Izan ere, ikasleak prozesuan zehar ikasitakoa aditzera emateko gai baldin badira, eta gainera, modu egokian egiten baldin badute, ondo barneratuta dagoen seinale argia da.

EBALUAZIOA

Ebaluazioarekin hausnarketa kritikoa egiten da Eskolako Agenda 21en prozesua berraztertzeko, baloratzeko eta hobetzeko. Komeni da ebaluaziorako ekintzak ikasturtean zehar egitea, baina proiektuaren amaiera da memento egokia helburuen lorpen-maila jakiteko eta ibilbidean egindakoa balioesteko.

Ebaluazio-prozesuan inplikatutako agente guztiek hartu behar dute parte. Ebaluatu nahi denaren arabera, jarduerak taldeka antola daitezke, hiru mementotan egiteko:

Hasierako ebaluazioa

Hasierako ebaluazio moduan har daiteke diagnostikoa. Arestian azaldu den eran, diagnostikoaren bidez ikastetxeko eta udalerriko egoeraren irudi bat lortzen da.

Komeni da diagnostikorako plan bat diseinatzea, ondo zehaztuta gera dadin zer aztertzen den, nola aztertzen den eta zer baliabide erabiliko diren. (EA21eko Koadernoaren “Diagnostikorako plana” 4. fitxa).

Diagnostikoa egindakoan, ondorioak ateratzen dira, eta horien arabera zehazten da zeintzuk izango diren lehentasunak (Koadernoaren “Diagnostikoaren ondorioak eta lehentasunak” 5. fitxa). Nabarmendutako lehentasun horiek orientabide onak izan daitezke Ekintza Planaren hobekuntza-helburuak zehazteko.

Ekintza Planaren ebaluazioa

Programa hau, batez ere, Ekintza Planean gauzatzen da (EA21eko Koadernoaren 6.fitxa), eta horregatik komeni da egindakoaren balorazioa ahalik eta zorrotzena izatea.

Ez da posible gaiaren ikuspuntu edo ikuspuntu guztiak jorratzea ikasturte batean, eta, beraz, ikuspuntu zehatz batzuk aukeratzen dira Ekintza Planean lantzeko. Kudeaketaren kasuan, ikuspuntu horiek gai zehatz modura har daitezke (adibidez, kutsaduraren gaia ikuspuntu orokorragoa da, eta uraren kutsadura, berriz, arlo horren barruko gai zehatzagoa izan daiteke). Horiek denak, curriculum- berrikuntzaz eta partaidetzaz gainera, adierazleen bitartez neur daitezke. Agendako gai nagusien ikuspuntu batzuk koadro honetan daude jasota adibide moduan.

GAI

NAGUSIAK

ESPA-

RRUAK

Eskola eta herria

Globali-zazioa

Biodiber-tsitatea

Kontsumo-ohiturak

Klima-aldaketa

Baliabide naturalak

Garraioa eta mugikorta-suna

Kutsadura

KUDEAKETA

IRAUNKORRA

Aisia

Kultura-aniztasuna

Udalerriko bertako espezieak

Paperaren kontsumoa

Energia

Baliabideen kontsumoa

Mugikortasun iraunkorra

Ura

IKUSPUNTUAK

CURRICULUM

BERRIKUNTZA

Curriculumaren egokitzapena

Hezkuntza-komunitatearen partaideen jarrera arduratsuak

Diziplinartekotasuna

Irakasleen prestakuntza

Ikasleen ikasketa

Ingurumen-arazoen konplexutasuna

Bizikidetza

Solidaritatea

PARTAIDETZA

Komunikazioa

Partaidetza udalerrian

Partaidetza eskolan

Antolakuntza parte-hartzailea

Tutoretza

Partaidetza gelan

Partaidetzarako sentsibilizazioa

Familia

Adierazleen bidez ebaluatzen diren Agendaren gai nagusien ikuspuntu batzuk

HEMEN hiru taula daude: “Kudeaketa iraunkorra”, “Partaidetza” eta “Curriculum-berrikuntza”. Taula horietan berariazko adierazleak aurkezten dira, Ekintza Planean finkatutako helburu zehatzak zenbateraino bete diren neurtzeko. Dena den, taula horietan azaltzen direnak adibide hutsak dira, ikastetxe bakoitzerako erreferentzia eta eredu izan daitezkeelakoan.

Taulak egiteko programaren zortzi gai nagusiak hartu dira kontuan, baita horiek garatzeko lantzen diren hiru esparruak ere. “Kudeaketa iraunkorra” taulan ikus daitekeenez, gai bakoitzeko (Eskola eta herria, Globalizazioa, Biodibertsitatea, Kontsumo-ohiturak, Klima-aldaketa, Baliabide naturalak, Garraioa eta mugikortasuna eta Kutsadura) ikuspuntu bana aukeratu da; beraz, zortzi ikuspuntu. Gainerako esparru bietan, berriz, edozein gairentzat egokiak diren zortzina ikuspuntu proposatu dira. Tauletan esparru bakoitzari loturiko Ekintza Planeko hobekuntza-helburu zehatz bat agertzen da eta bera ebaluatzeko adierazle berezia; modu horretan, Ekintza Planean zehaztutako helburuen betetze-mailaren balorazioa egiten da, egon daitezkeen hutsuneak antzematen dira eta, oro har, ondo doazen edo hobetu behar diren atalak detektatzen dira.

Ikastetxe bakoitzak, noski, bere Ekintza Planeko hobekuntza-helburuei egokitutako adierazleak aukeratu beharko ditu. Oso komenigarria da esparru bakoitzean adierazle horietako batzuk -esanguratsuenak- aukeratzea, urterik urtera izan duten bilakaera aztertu ahal izateko.

Hona hemen ebaluaketarako beharrezkoak diren fitxak:

Memoriaren 1.zatia
Memoriaren 2.zatia
1.evaluación (F9)
2.evaluación (F10)

 

5. EKINTZA PLANA

HOBEKUNTZA  HELBURU  ETA  EBALUAZIO  ADIERAZLEAK: PROPOSAMENA

EKINTZA PLANERAKO BALIABIDEAK

HAUR HEZKUNTZA

Toribioren kapela magikoa

LEHEN EHZKUNTZA

BIGARREN HEZKUNTZA

BESTE BALIABIDE BATZUK


BIDEOAK
- Ekologistak Martxan (2005) Zor ekologikoa: Nor nori zor .
- La huella ecológica del hombre : http://www.youtube.com/watch?v=70fQ8Jk7IgY
- De consumidor a persona . Documental sobre el consumo responsable. http://vodpod.com/watch/4533394-de-consumidor-a-persona
- Documental Gran Superficie: consumo y publicidad . http://www.consumehastamorir.net/spip/spip.php?article688
- No logo : http://vimeo.com/22673331

6. FORMAZIOA

OINARRIZKO IRAKURKETAK

  • IHITZA guztiak: hemen.
  • IHITZA 10: KONTSUMOA KALTE GUZTIEN ERAGILEA?
  • IHITZA 36: AZTARNA EKOLOGIKOA
  • IHITZA 38: EROSKETA BERDEA
  • Intermón. Comercio justo, consumo responsable. Barcelona: , 2000. 112 p. (Documentos; 8).
  • Fundació Terra. Perspectiva ambiental. . Barcelona: Associació de Mestres Rosa
  • Sensat, 1995-. Suplemento de la revista Perspectiva Escolar. www.ecoterra.org
  • ADOLFO, A. (2009): la educación al consumo ético: una aproximación desde el programa de filosofía para niños y niñas. Ponencia presentada en el 5º Congreso Mundial de Educación Ambiental. Montreal. Quebec, Canadá.
  • CASTRO, C. La revolución solidaria: más allá del desarrollo sostenible. Madrid: IEPALA, 2001. 189 p.
  • Comercio justo, consumo responsable. Barcelona: Intermón, 2000. 112 p.
  • EDWARDS, B. Guía básica de la sostenibilidad. Barcelona: Gustavo Gili, 2004. 121 p.
  • EKINS, P., et al. Riquezas sin límite: el atlas Gaia de la economía verde. Madrid: Edaf, 1992. 192 p.
  • ELHUYAR aldizkaria (2004): “Gizakiak arrastoa uzten duhttp://www.zientzia.net/artikulua.asp?Artik_kod=9317
  • FOLCH, R. Que lo hermoso sea poderoso: sobre ecología, educación y desarrollo. Barcelona: Altafulla, 1990. 204 p.
  • Generalitat de Catalunya. Dep. de Medi Ambient Guia de compres públiques ambientalment correctes. Barcelona:, 2000. 88 p.
  • KRAMER, F. Educación ambiental para el desarrollo sostenible. Madrid: Los Libros de la Catarata, 2003. 236 p.
  • McHARRY, J. Reducir, reutilizar, reciclar: una mina de ideas creativas para ahorrar y proteger el medio ambiente Ecoespaña. 2010.
  • Milurteko Ekosistemen Ebaluazioa Bizkaian: Bizkaiko Aztarna Ekologikoa. (http://www.ehu.es/temporalcatedra/rm_documents/Milenio/Difusion/Conferencia_25-26Nov/Ficha3.pdf)
  • Reinventar las 3R. Ciclos: Cuadernos de comunicación, interpretación y educación ambiental.
  • RIECHMANN, J. Gente que no quiere vivir en Marte: ensayos sobre ecología, ética y autolimitación. Madrid: Los Libros de la Catarata, 2004. 247 p.
  • THEIN, A. ¿Cuánto es bastante? La sociedad de consumo y el futuro de la tierra. Barcelona: Apóstrofe, 1994. 155 p.

SAKONTZEKO IRAKURKETAK

• BALLESTEROS C. (2007): Tu compra es tu voto. Consumo responsable, ecología y solidaridad. Ediciones Hoac.Madrid.
• BARICCO, A. Next. Sobre la globalización y el mundo que viene. Anagrama,2002
• BIGUES, J. (2010): Plan Berdea. Bizimodua hobetzeko aurrez dezakegun guztia. Kutxa. Donostia.
• BOVÉ, J. y DUFOUR, F. El mundo no es una mercancía. Icaria 2001
• CAMPAÑA ROPA LIMPIA. Guía para el consumo responsable (de ropa). Icaria 2003
• CANTOS, E. El porqué del comercio justo: hacia unas relaciones norte-sur más equitativas. Barcelona: Icaria, DL 1998. 192 p. (Antrazyt; 123).
• CHEVALIER, M.; MAZZALOVO, G. Pro logo: por qué las marcas son buenas para usted. Barcelona: Belacqua, 2005. 320 p.
• COMÍN, P. y FONT B. Consumo sostenible. Preguntas con respuesta . / Hispacoop. Icaria / Milenrama 1999
• COMMONER, B. En paz con el planeta. Barcelona: RBA, 1994. 224 p.
• CORTINA, A. (2002): Por una ética del consumo. Taurus. Madrid.
• CRIC (Centre de Recerca i Informació en Consum).Come y calla... o no.Icaria 2002
• Declaració de Rio
• DOMÈNECH, X. Química ambiental: el impacto ambiental de los residuos. 4a ed. Madrid: Miraguano, 1998. 254 p.
• ECHART, E., LÓPEZ, S.y OROZCO, K..Origen, protestas y propuestas del movimiento antiglobalización . Los Libros de la Catarata, 2005.
• Eusko Jaurlaritza. Kontsumo arduratsuaren Gida. Industria, Merkataritza eta Turismo Saila.
• FERNÁNDEZ DURÁN, R. Capitalismo (financiero) global y guerra permanent. Virus2003
• FERNÁNDEZ DURÁN, R. El Tsunami urbanizador español y mundial.
• FERNÁNDEZ DURÁN, R. ETXEZARRETA, M. y SÁEZ, M. Globalización capitalista. Luchas y resistencias.. Virus, 2001.
• FOLCH, R. Cambiar para vivir: sobre educación ambiental y socioecología. Barcelona: Integral, 1993. 180 p.
• FRAJ, E.; MARTÍNEZ, E. Comportamiento ecológico de los consumidores. Madrid: ESIC, 2002. 268 p.
• FUNDACIÓN ECOLOGÍA Y DESARROLLO. Instrumentos económicos para la prevención y el reciclaje de los residuos urbanos. Zaragoza:; Bilbao: Bakeaz, 2001. 237 p.
• GIL JUÁREZ, A. (coord.). Psicología económica y del comportamiento delconsumidor. Barcelona: UOC, 2004. 270 p.
• GONZALEZ, F. Recogida y tratamiento de residuos. Bernardo Martín Herndz, 2002. 137 p.
• HAMILTON, O.. El fetiche del crecimiento. Ed. Laetoli, 2006
• HINOJOSA, L. M. Comercio justo y derechos sociales: la condicionalidad social en el comercio internacional. Madrid: Tecnos, c2002. 204 p.
• JAWARA, F.; KWA, A. Tras las bambalinas de la OMC: la cruda realidad del comercio internacional. Barcelona: Intermón Oxfam, 2005. 362 p.
• KLEIN, N. No logo: el poder de las marcas. Barcelona: Paidós, 2001. 565 p.
• Lodeiro, T. (2008): Consumir menos, vivir mejor. Ideas prácticas para un consumo más consciente. Txalaparta. Iruña.
• LÓPEZ GARCÍA, D. y LÓPEZ LÓPEZ, J.A: Con la comida no se juega. Alternativas autogestionarias a la globalización capitalista... Traficantes de sueños movimiento. 2004
• LUCENA, A.. Consumo responsable. Talasa 2002
• MATEOS, E. Los residuos y su gestión. Bilbao: Mateos Sánchez, 2004. 250 p.
• MEADOWS, D. H., et al. Más allá de los límites del crecimiento. Madrid: El País /Aguilar, 1993. 355 p.
• MEADOWS, D. y otros Los límites del crecimiento, 30 años después /. Ed. Galaxia
• NAREDO, J.M. Raíces económicas del deterioro ecológico y social.. Ed. Siglo XXI, 2006
• GEORGE, S. Otro mundo es posible si... Icaria-Intermón 2004
• PAPIOL, A: y VINYETS, J. ¿Otro consumo es posible?.. La tempestad, 2003
• PUJOL, R. M. Educación y consumo: la formación del consumidor en la escuela. Barcelona: ICE Universitat Barcelona, 1996. 219 p.
• QUART, A. Marcados: la explotación comercial de los adolescentes. Barcelona: Debate, 2004. 240 p.
• RIGOLA, M., et al. Guía educativa para el consumo crítico: materiales para una acción educativa sur-norte: efectos sociales y ambientales del consumo.Barcelona: Sodepaz/Sodepau, etc. c1998. 396 p.
• RITZER, G. La McDonalización de la sociedad.
• SACHS, J. El fin de la pobreza: cómo conseguirlo en nuestro tiempo. Barcelona: Debate, 2005. 550 p.
• SANPEDRO, J.L.. El mercado y la globalización . Destino 2002
• SCHOR, J. (2004). Nacidos para comprar: los nuevos consumidores infantiles. Paidós.Barcelona.
• SCHUTTER, R. La moda al desnudo: doce preguntas sobre las condiciones laborales en la confección textil. Barcelona: Icaria, DL 2000. 181 p.
• SETEM Finanzas éticas y comercio justo: fomentar el desarrollo
• SETEM Finanzas éticas: la otra cara de la moneda
• SETEM La Compra Pública Responsable: un compromiso con la ciudadanía
• SETEM Comercio Justo ¿Una Alternativa Real? .
• SETEM Fabricado por mujeres.
• SETEM Guía para trabajar en centros educativos y en educación no formal el consumo de ropa.
• SETEM Informe de comercio Justo 2009- El Comercio Justo en España-cuestión de género.
• SETEM La Moda, Un Tejido De Injusticias.
• SMITH, J. Semillas peligrosas: las mentiras de la industria y los gobiernos sobre lo que comemos. BCN: Terapias Verdes S.L., 2006. 312 p.
• THEIN, A. ¿Cuánto es bastante?: la sociedad de consumo y el futuro de la Tierra.Barcelona: Apóstrofe, 1994. 155 p.
• Unesco y PNUMA (2002). Youth x change. Jóvenes por el cambio. M;anual de educación para un consumo sostenible. Eusko Jaurlaritza. Vitoria-Gasteiz.
• VEGARA, J. M., et al. Introducción al medio ambiente y a la sostenibilidad. Barcelona: Vicens Vives, 2004. 447 p.
• VV.AA Objetivo decrecimiento .. Ed. Leqtor, 2006
• VV.AA Supermercados, no gracias.. Ed. Icaria, 2007
• WAGMAN, D. y ARRIZABALAGA, A:. Vivir mejor con menos. Aguilar 1997
• WATKINS, K. Crecimiento económico con equidad: lecciones del Este Asiático. Barcelona: Intermón Oxfam, 1999. 252 p.
• WEIZSÄCKER, E. U. von, et al. Factor 4: duplicar el bienestar con la mitad de los recursos naturales: Informe al club de Roma. Barcelona: Galaxia Gutenberg, etc., c1997. 429 p.
• WERNER K. y WEISS, H. El libro negro de las marcas. Ed. Debate
• ZENTZUZ KONTSUMITU Folleto genérico acercamiento al consumo responsable.
• ZENTZUZ KONTSUMITU. Documento-conclusiones proceso de reflexión sobre consumo responsable en las ONGD.
• ZENTZUZ KONTSUMITU. Folleto sobre el consumo responsable de carne.

KONTSULTATZEKO PUBLIKAZIOAK

• EUSKO JAURLARITZA (2010): EAEko INGURUMENAREN EGOERA 2009. Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurralde Antolamendu saila - Ihobe, Ingurumen Jarduketarako Sozietate publiko http://www.ingurumena.ejgv.euskadi.net/r49-3093/eu/contenidos/informe_estudio/estado_medio_ambiente/eu_doc/adjuntos/2009.pdf
• IHOBE (2005): Euskal Autonomia Erkidegoko Aztarna Ekologikoa/Huella Ecológica de la Comunidad Autónoma Vasca. Ihobe. Vitoria-Gasteiz.
• INSTITUTO WORLDWATCH (2011): Estado del Mundo 2011. Instituto Worldwatch.
• PEARSON, I. (ed.). Atlas Akal del futuro. Tres Cantos: Akal, c2002. 128 p.
• PNUMA (2012): GEO5. Perspectivas del Medio Ambiente Mundial. http://www.pnuma.org/geo/GEO5_SPM_sp_lowres_FINAL9Marchweb.pdf
• ONU (2012): Informe Río + 20: EL futuro que queremos. ONU. Río de Janeiro. http://www.uncsd2012.org/content/documents/778futurewewant_spanish.pdf
• SEAGER, J. Atlas del estado del medio ambiente. Madrid: Akal, 2000. 129 p.
• UNDP (2009): LABURPENA Giza Garapenari buruzko Txostena 2009 Oztopoak gaindituz: giza mugikortasuna eta garapen. Unesco ETxea. Bilbao. http://www.unescoetxea.org/dokumentuak/IDH2009_laburpena.pdf

BESTELAKO INFORMAZIOA

• rebelión.org
• euskalherria.indymedia.org
• nodo50
• lisergia.net
• Solidaridad.net
• Edualter.org
• Moviments.info
• Solidaridad.org
• IPS.org

AURKEZPENAK

Presentación de Adolfo Agúndez: Desarrollo del pensamiento reflexivo en educación para el consumo.
Material de Adolfo Agúndez para sesión de iniciación-sensibilización: secuencia de fotos a elegir.
Aurkezpena: Hondakinak gutxituz, kontsumoa murriztu.
Aurkezpena: Kontsumo Jasangarria: Informazioak
Aurkezpen ezberdin batzuk ekosistemen zerbitzuei buruzkoak: 1, 2, 3.